Wat is slissen of   lispelen?

Bij slissen of lispelen wordt de [s] of andere klanken verkeerd uitgesproken. Dit kan komen door te slappe tongspieren, te weinig beheersing van de tongmotoriek of het verkeerd aanleren van de [s]. In ernstige gevallen wordt het spreken slecht verstaanbaar, wat soms als zeer storend wordt ervaren. Zo’n verkeerde uitspraak van de klank [s] kan tot gevolg hebben dat een kind er in de klas mee geplaagd wordt. Volwassenen kunnen problemen verwachten als zij een spreekberoep kiezen. Daarnaast kan het gevolgen hebben voor de groei van het gehemelte of de kaak, zodat  het gebit onvoldoende kan uitgroeien ( zie afwijkende mondgewoonten)

Er zijn verschillende oorzaken van slissen of lispelen. De tong wordt bijvoorbeeld naar voren tussen de tanden geduwd waardoor een onzuivere [s] wordt gehoord. Soms wordt ook bij andere klanken de tong naar voren geduwd, zoals de [t] en de [d].De tong kan zijwaarts breed tussen de zijtanden of kiezen worden geschoven. Ook dan ontstaat een onzuiver [s]-geluid

Slissen en lispelen gaan dikwijls samen met afwijkende mondgewoonten, zoals duim- en vingerzuigen. Door het slissen of lispelen kan de stand van het gebit beïnvloed worden doordat tanden en kiezen naar voren of naar buiten worden gedrukt. Andersom komt ook voor: door een slappe mondmotoriek kan slissen of lispelen ontstaan. Daarnaast is de kans op afwijkend slikken groter bij de aanwezigheid van slissen en lispelen.

Slissen of lispelen ontstaat meestal tijdens de spraakontwikkeling, maar kan op alle leeftijden voorkomen en kan ook goed bij volwassenen worden behandeld.

Wat doet een logopedist bij slissen?

De logopedist onderzoekt de oorzaak van het slissen en zal daarbij aandacht schenken aan alle mondgewoonten. De logopedist kan opmeten en in kaart brengen hoe het zit met de lipkracht, tongspieren en het slikken. Daarna kan er een behandeling worden gestart.

Behandeling van slissen en lispelen

Afhankelijk van de gevonden oorzaken zal de logopedist oefenen met de juiste plaatsing van de tong in de mond ipv buiten de mond. Meestal zal er eerst geoefend worden met een correcte tongplaatsing bij het slikken en lipversterkende oefeningen. Het resultaat van de behandeling hangt af van de oorzaak van het slissen, en van factoren als leeftijd, motivatie en inzet. Bij hele jonge kinderen zal de logopedist meestal niet  direct het slissen afleren, maar adviezen geven voor de afwijkende mondgewoonten, zoals duimen en open mond. Pas op latere leeftijd  ( vanaf 7 of 8 jaar) kan het slissen effectief worden afgeleerd.  Voor informatie hierover kunt u meer lezen bij Afwijkende mondgewoonten.

Wij werken bij slissen met OMFT, PROMPT en maken gebruik van de inzichten vanuit de Sensorische Informatieverwerking ( SI). Het kan zijn dat wij een T4Kids ( een zachte mondtrainer) adviseren. Bij slissen kan het ook noodzakelijk zijn dat we samenwerken met de tandarts of de orthodontist.